ΙΣΩΣ ΑΥΡΙΟ

Η Σουσάνε Μπίερ στην ταινία της «Ίσως αύριο» μας περιγράφει δυο κόσμους εντελώς διαφορετικούς. Από τη μια το εξιδανικευμένο τοπίο της Δανέζικης πόλης, από την άλλη η άγρια καθημερινότητα ενός καταυλισμού σε κάποια αφρικανική χώρα. Σημείο τομής τον δυο κόσμων και θεμελιώδες ζήτημα της ιστορίας, είναι η αδικία και η στάση που επιλέγεται απέναντί της.

Ένας παρανοϊκός δολοφόνος κάπου στην Αφρική ξεκοιλιάζει έγκυες, βάζοντας στοίχημα για το φύλο των παιδιών τους. Ένα αγόρι που φέρει τη διπλή ατυχία να έχει σουηδική καταγωγή και…στραβά δόντια, γίνεται στόχος του βίαιου μάγκα του δανέζικου σχολείου, σε μια υποτιθέμενη εξελιγμένη κοινωνία, όπου με έκπληξη παρατηρούμε πως ο ρατσισμός έχει διαποτίσει μέχρι και τα παιδιά. Ένα άλλο αγόρι χάνει τη μητέρα του από καρκίνο και αλλάζει χώρα για να εγκατασταθεί με τον πατέρα του, ξεδιπλώνοντας μέσα από τη φιλία του με τον μικρό Σουηδό έναν τραγικό χαρακτήρα. Ένας πατέρας δέχεται ρατσιστική επίθεση μπροστά στα παιδιά του. Μια γυναίκα προδίδεται από τον σύντροφό της. Ένας γιατρός καλείται να περιθάλψει έναν δολοφόνο. Η Μπίερ ανοίγει μια σειρά από ηθικά ζητήματα και διλλήματα καλώντας τους πρωταγωνιστές της να πάρουν μια θέση απέναντί τους.

Ο αρχικός τίτλος της ταινίας “Haevnen” σημαίνει εκδίκηση στα δανέζικα. Ο αγγλικός τίτλος “In a better world”, σημαίνει «σε έναν καλύτερο κόσμο». Ο ελληνικός τίτλος είναι «Ίσως αύριο». Στοιχεία και των τριών διαφορετικών τίτλων διακρίνονται έντονα μέσα στην ταινία. Η εκδίκηση που προκαλείται από το θυμό απέναντι στην αδικία αλλά και η αντίσταση στο θυμό,η επιθυμία για έναν καλύτερο κόσμο κατά το χριστιανικό πρότυπο, προβάλλονται για να αναιρεθούν από τους ίδιους τους πρεσβευτές τους.

Πάνω σε αυτή τη βάση παρακολουθούμε τις ιστορίες των χαρακτήρων να συνωστίζονται μέσα στον αφηγηματικό χρόνο της ταινίας και να μπλέκονται μεταξύ τους σε απρόσμενους δεσμούς συμμαχίας ή έχθρας. Βάσει συνθηκών και συναναστροφών ο καθένας τους είναι δυνάμει καλός ή κακός, θύτης ή θύμα.

 

Μέσα από μια σκηνοθεσία χαμηλών τόνων, που αφήνει ξεκάθαρα της ερμηνείες να βγουν μπροστά και με φόντο δυο διαμετρικά αντίθετα αλλά εξίσου εντυπωσιακά τοπία- της ειδυλλιακής δανέζικης επαρχίας και της άγριας αφρικανικής φύσης η σκηνοθέτης ξεμπλέκει το κουβάρι της ιστορίας τους. Η υποδειγματική πραγματικά πλοκή σκιάζεται κατά τη γνώμη μου από ένα μόνο ζήτημα: στην ταινία αυτή υπάρχουν τόσες εξαιρετικά δυνατές σκηνές που είναι δύσκολο να πει κανείς ποια είναι η κορύφωση, είναι σαν να κλέβει η κάθεμια από αυτές κάτι από τη δύναμη της άλλης.

Στην ταινία χρησιμοποιούνται πολλαπλά χριστιανικά σύμβολα, ο πρωταγωνιστής εμφανίζεται ως γιατρός-ιεραπόστολος, ενώ τόσο οι φυσιογνωμία του όσο και τα ονόματα των παιδιών (Κρίστιαν, Ελίας)αποτελούν χριστιανικές αναφορές.  Όμως δεν πρόκειται για μια ταινία για την πίστη στο θεό, είναι μια ταινία καθαρά για την πίστη στον άνθρωπο.

Ιδιαίτερη μνεία στην ερμηνεία του μικρού Κρίστιαν, ενός παιδιού που λόγω της απώλειας της μητέρας του και της γεμάτης μετακινήσεις ζωής του έχει μετατραπεί σε ενήλικα, και μάλιστα σε ψυχρό εκδικητή. Στον αντίποδα του «μαύρου» κόσμου που μας περιγράφεται εξαρχής, έρχεται ένα τέλος που αποδίδει δικαιοσύνη και μας επιτρέπει την ελπίδα. Και ίσως τελικά αυτή είναι η βασική της διαφορά από τις συνυποψήφιές της ταινίες «Κυνόδοντα» και “Biutiful”που έχασαν το πολυπόθητο αγαλματίδιο στα φετινά Όσκαρ.